dinsdag 23 mei 2023
woensdag 5 april 2023
Presentatie Morgen wordt het voor iedereen maandag op donderdag 13 april om 16.00 uur bij boekhandel De Tribune, Kapoenstraat 8-10, Maastricht,
met medewerking van Cyrille Offermans.
.png)
(Klik op de afbeelding)
dinsdag 22 november 2022
Biografie van Gerrit Kouwenaar
In april 2023 verschijnt ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van Gerrit Kouwenaar bij Uitgeverij Cossee het eerste deel van mijn biografie van de dichter:
Morgen wordt het voor iedereen maandag. De oorlog van Gerrit Kouwenaar
(klik op de afbeelding om ze te vergroten)
vrijdag 25 februari 2022
donderdag 23 december 2021
ALFABELS, samen met Joep Bertrams
Juni 2022 verschijnt bij PoëzieCentrum te Gent:
Wiel Kusters & Joep Bertrams
ALFABELS
Lees hieronder de prospectustekt.
Klik op de foto om hem te vergroten
Samuel van Hoogstraten (1664)
Ultiem
Je ligt
geboren in een beeld dat zwond,
maar als
herinnering nog peilbaar is.
Ik zie
je: een verleden woord, een wond,
tot
litteken genezen, en ik mis
je adem
en dat ik je slapen hoor.
Soms
denk ik dat ik me, verdomd, vergis,
strijk
langs jouw afzijn en het komt me voor,
ik houd
mijn adem in, jij ademt door.
Liefst
zou ik van ons twee de derde zijn:
eerst jij,
dan ik en ook weer andersom,
zodat we
zouden weten het is goed
dat wat
de een nu laat, de ander doet.
Jij
denkt me alles waar ik niet toe kom.
Ik ben
jou vreemd, maar op bekend terrein.
Uit nieuw werk in opbouw: Het brievenbord
© Wiel Kusters 2021
dinsdag 2 november 2021
maandag 25 oktober 2021
IN DEN ZWISCHENRÄUMEN
In het voorjaar van 2020 schreef ik, in een opwelling die een kleine twee weken duurde, achttien gedichten in het Duits.
Waarom in het Duits? Dat is moeilijk te zeggen. Of eigenlijk toch ook niet: mijn moedertaal (ik ben geboren aan de Duitse grens in oostelijk Zuid-Limburgs, in Spekholzerheide) is wat je een dialect van het Duits zou kunnen noemen, en het heeft maar een paar kilometer gescheeld of ik was een Duitse dichter geworden.
De gedichten
die ik in het Duits heb geschreven ervaar ik zelf als ‘anders’ maar ook ‘eender’.
En het zou me dan ook niet verbazen wanneer ik deze draad op zeker moment weer
oppak.
Het
gedicht ‘In Städten und Dörfern’, het eerste van de reeks, verscheen eerder dit
jaar in het Jahrbuch der Lyrik 2021, herausgegeben von Christoph Buchwald und
Carolin Callies bij uitgeverij Schöffling & Co., Frankfurt am Main.
Nu heeft
Hans van Eijk / In de Bonnefant van mijn voorjaarsoogst 2020 een mooie uitgave gemaakt: In den Zwischenräumen.
Hieruit:
Im Umbruch
Hast
du die eine Welt
übergangen,
fehlt dir sofort
die
nächste, als hätte sie sich
verzögert
wegen eines falschen
Abiturs.
Plötzlich
aber hängt sie
mit
wenigen Buchstaben
an
die Wand genagelt.
Durstig
saugt sie, saugt sie vom Schwamm,
bis
uns der Lehrer sie wegwischt.
Meer informatie
over In den Zwischenräumen en een mogelijkheid tot bestellen zijn HIER
te vinden.
vrijdag 2 juli 2021
NA DE WINTER: vijf gedichten uit de zomer van 2020
De meester-drukker SER J.L. PROP kondigt aan:
Op 1 juli is een nieuwe bundel van Wiel Kusters verschenen, getiteld:
N A D E W I N T E R
Deze bundel bevat een bijzondere reeks van vijf niet eerder gepubliceerde
gedichten.
De gedichten zijn gezet uit de 14-punts Romanée en in zwart en ultramarijn gedrukt op Zerkall-Bütten in een door de auteur gesigneerde oplage van veertig exemplaren. Het boekje, gebrocheerd met een cahiersteek, telt 16 pagina’s (II, 12, II); het formaat is 23,2 x 15,6 cm.
De prijs bedraagt € 24,00 exclusief portokosten van €4,60 (brievenbuspakje).
Na ontvangst van het verschuldigde bedrag op bankrekeningnummer NL04 RABO 0133 5056 42 t.n.v. S.J.L.Prop wordt het boekje u toegestuurd.
gedicht vier van vijf
vrijdag 26 maart 2021
maandag 22 maart 2021
maandag 8 maart 2021
Jahrbuch der Lyrik
Bij uitgeverij Schöffling & Co. in Frankfurt am Main is zojuist het Jahrbuch der Lyrik 2021 verschenen, samengesteld door Christoph Buchwald en Carolin Callies.
Ik mag mij met mijn Duitstalige werk verheugen in een plaatsje tussen de Duitse dichters van dit moment in deze 'grossartige Sammlung deutschsprachiger Gegenwartslyrik', waarvan dit de vijfendertigste aflevering is.
Meer informatie over het Jahrbuch: hier.
dinsdag 5 januari 2021
DICHTERSCHAP
‘V is
een visser, met vis in zijn schuit’
Ik zwem door
mazen, maar er is geen net,
kan alle
kanten op, ook achteruit.
Mijn
soort is in dit water uitgezet,
maar
vissers hebben het voor ons verbruid
door
niet te talen naar de oude wet
dat zelfs
het water zijn beperking kent
voor wie
er uit de maalstroom wordt gered
omdat
hij snel voorbij zijn kieuwen zwemt.
Ik ben
een vis, ik ben een hele school
tot in
mijn graten toe, die niemand eet.
Vermenigvuldigd
door die ene angst:
dat ik
ontkomen zal bij elke vangst,
dat ik
de enige ben die men vergeet,
die als
ondood door zijn woorden doolt.
5 januari 2021
Twee nieuwe uitgaven van de Avalon Pers.
Talkshow: zestien nieuwe gedichten, gekozen uit de verzen die volgden op het in de bundel Zonder palet (Amsterdam, Cossee, 2020) bijeengebrachte werk.
Negentig exemplaren, gedrukt op Simili Japon.
Ars poetica: een gedicht.
Verkrijgbaar bij de Avalon Pers, Woubrugge, euro 15,00 resp. euro 5,00.
avalonpers@hetnet.nl
maandag 6 juli 2020
Mathijs Sanders in het nieuwe nummer van de Poëziekrant over Zonder palet.
Klik op de foto's om ze te vergroten.
Klik op de foto's om ze te vergroten.
woensdag 17 juni 2020
Krukkig
Via mijn uitgeefster ontving ik een bespreking van
mijn gedichtenbundel Zonder palet, een stuk waarover ik, gezien de
huidige stand van de poëziekritiek, niet hoef te klagen, maar dat me wel even
aan het denken zette over de vraag of je op zo’n stuk kunt reageren, zoals je
dat in een interview zou doen. Of in een openbaar gesprek over gedichten, zoals
ik dat in februari in Theater Landgraaf en in boekhandel Van der Velden van Dam
Heerlen zou hebben gevoerd met Dick Gebuys en Ben van Melick, als het coronavirus
daar geen uitsteekseltjes voor had gestoken.
Dat soort gesprekken indachtig besloot ik dit
stukje toch maar te schrijven. Ook al omdat het los van de genoemde recensie
(door Joost Baars in het zomernummer van Awater) een ongezochte gelegenheid
biedt om een van de meest autobiografische gedichten uit Zonder palet een wat
preciezer kenbare achtergrond te geven.
Ik bedoel het gedicht ‘Dichtersbloed’.
Dichtersbloed
Ik was zeventien en zocht de poëzie
waar ze niet was, in mijn klein leven toen,
de krampjes van elk woord, echolalie.
Wel wortels, maar geen takken, laat staan groen.
Ik werkte in een ziekenhuis als klerk,
de poli van de zenuwarts De Jong.
Daarnaast bezong ook ik de reine berk
(geneurie eigenlijk, met die stijve tong).
Plots stond de dichter Aafjes voor mijn neus.
Ik las hem al, zijn reisverhalen en
Het koningsgraf, de Voetreis van
zijn roem,
al dat werk, de schaduw van een reus.
Hij moest meteen naar het lab, ik gidste hem
en zag zijn bloed zich in een buisje doen.
Het gedicht gaat over mijn eerste pogingen tot het
verleiden van de muze van de poëzie. Ik was zeventien en werkte, sinds juli
1963, voornamelijk administratief, op de polikliniek van de zenuwartsen (de
toenmalige term van specialisten in neurologie èn psychiatrie) De Jong en Kreutzkamp
in het Sint Joseph Ziekenhuis in Heerlen.
Een kleine wereld: het ouderlijk gezin in
Spekholzerheide (je komt de plaatsnaam tegen in Nescio’s novelle Dichtertje),
van het dagelijks werk in Heerlen en van de avondlessen, drie keer in de week,
van het Zuid-Limburgs Avondlyceum in de klaslokalen van het Heerlense
Bernardincuscollege, zevenenvijftig jaar geleden. Ook probeerde ik gedichten te
schrijven, wat niet zo gemakkelijk was, want waar kon ik het over hebben?
Ik las veel, en nog meer. ‘Jongen, je leest je
verstand weg,’ zei mijn moeder, een beetje bezorgd, maar ook wel met
vertedering. Maar uit mijzelf groeide nog niks tevoorschijn, mijn woorden
kwamen geen stap vooruit. (Het woord echolalie, dat daar nu metaforisch naar
verwijst, kan ik destijds al hebben opgedaan uit de medische dossiers die ik
administratief verwerken moest.)
De ‘reine berk’ die ik als groen dichtertje
bezong, is natuurlijk een verwijzing naar het gedicht ‘Niet te geloven’ van
Remco Campert (‘alles zoop en naaide’, die ‘onwelvoeglijke’ regels over de
bevrijding, 1945, die in mei 1964 het einde inluidden van het fijne
boekenprogramma Literaire ontmoetingen van H.A. Gomperts en Hans Keller op de
televisie).
En die ‘stijve tong’, onmachtig stijf van de
echolalie, ja, dat was natuurlijk ook een toespeling op ahum.
Tot mijn grote leesgenoegens als zestien-,
zeventienjarige behoorden de reisverhalen van de dichter Bertus Aafjes (Morgen
bloeien de abrikozen, over zijn verblijf in Egypte bijvoorbeeld) – je kwam
nog eens ergens als je de reisstukken las waarmee hij op Cees Nooteboom
vooruitliep. Maar natuurlijk woonde ik ook in Aafjes’ gedichten. Een
voetreis naar Rome leerde me hoe een dichter kan zingen, Het koningsgraf
hoe hij erotiek en dood weet te verbinden. En hoe huiveringwekkend het ‘Niets’
kan zijn.
Dat was geen ‘kleine wereld’ meer. Deze dichter,
van wie ik wist dat hij zeer dichtbij zijn vaste basis had, op kasteel
Hoensbroek bij Heerlen, sloeg zijn vleugels uit, over de aardbol en in de taal.
In hém stroomde wat je wel eens ‘dichtersbloed’ hoorde noemen. Dat viel niet te
ontkennen. Maar ook leerde ik dat vitaliteit en melancholie samen kunnen gaan,
en dat depressiviteit dan op de loer ligt, al is dat toch ook iets heel anders.
Zo kon het gebeuren dat ik de bewonderde dichter in
de polikliniek plotseling voor mij zag en ik hem schuchter kon zeggen dat ik
hem las. En dat ik hem, toen hij bloed moest laten prikken, zei dat ik hem wel
naar het laboratorium zou brengen, ik wist de weg. Zo maakte ik mijn voetreisje
met hem door de gangen van het ziekenhuis. En ik hoorde hoe hij slofte. Bij de
prikdienst zag ik hoe zijn ‘dichtersbloed’ zich moest bergen in een buisje.
Gevangen, verkleind, in zekere zin zelfs: gekleineerd.
Ik ‘zag zijn bloed zich in een buisje doen.’
Zo, met deze woorden heb ik dat in het gedicht
‘Dichtersbloed’ opgeschreven.
Het staat er precies zoals het er moet staan. Met
een op betekenisvolle wijze kleurloos en suffig woordje ‘doen’. Onhandig
rijmend op dat trotse ‘roem’ enkele regels eerder.
De criticus schrijft over deze regel en over dat
‘doen’, dat het lijkt ‘dat Kusters zo snel tevreden was met een rijm, dat hij
de krukkigheid ervan voor lief neemt. [...] Van zulke regels krimp ik een
beetje ineen.’
Dat laatste, lieve lezer, was ook wel de onkrukkige
bedoeling, zoals zich nu misschien begrijpen laat. Ook ik kromp van dat zielig
‘zich in een buisje doen’. Toen ik het zag, lang geleden, en toen ik er een
gedicht over schreef.
Aber nichts für ungut.
**
Wiel Kusters, Zonder palet, Uitgeverij
Cossee 2020, 154 pagina’s, € 19,90).
Foto: portret Bertus Aafjes door zijn dochter Diana Huijts (Literatuurmuseum).
dinsdag 31 maart 2020
Persconferentie
'Downhearted?
Not we, say the bells of Stepney’
31 maart 2020
Ook dit breekt zich nu baan: een angst voor hoop,
onnodige twijfel die zich langzaam aan
verspreidt, met als van gif een grif verloop.
Nog even en het leven komt tot staan.
Het vuur lijkt altijd slimmer dan zijn rook,
die sla je weg (zie hoe ik hier gebaar),
maar doven is dat niet: je bent de pook.
(Mijn ogen prikken – als de naald een blaar.)
Keer in. En strooi geen vonken in het rond,
want alle vlees is brandbaar als het gras,
waarin je je bedauwd geboren vond.
Vergeet een dood waarvan je niet genas,
de navelstreng je allerlangste lont.
Er blaast straks iemand vonken uit je as.
Abonneren op:
Posts (Atom)
